Το πρόγραμμα «Γνωρίζω Συμμετέχοντας» είχε ως στόχο την ευαισθητοποίηση μαθητών, εκπαιδευτικών και φοιτητών στο θέμα της αναπηρίας μέσα από κοινή βιωματική καλλιτεχνική δράση, στην οποία δεν υπάρχουν θεατές αλλά όλα τα μέλη με και χωρίς αναπηρία συμμετέχουν ενεργά και από κοινού. Τα εργαστήρια κατευθύνονταν από καλλιτέχνες – εκπαιδευτές με ή χωρίς αναπηρία.

Αποτελείται από τρία μέρη που υλοποιήθηκαν με την εξής χρονολογική σειρά:

  • Α. κύκλος (2005-2006 πιλοτική φάση σε σχολεία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης)
  • Β. Κύκλος (2006-2007 σε σχολεία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης)
  • Γ. κύκλος ( 2008-2009 στην τριτοβάθμια εκπαίδευση)

Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε με τη συνεργασία και τη χρηματοδότηση της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς.

Κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους 2005-2006 υλοποιήθηκε το πιλοτικό πρόγραμμα «Καλλιτεχνικά εργαστήρια ευαισθητοποίησης» σε συνεργασία με τα σχολεία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με στόχο την εξοικείωση των μαθητών με την αναπηρία.

Σε αυτά τα εργαστήρια οι μαθητές ήρθαν σε άμεση επαφή και δημιούργησαν από κοινού με άτομα με αναπηρία μέσα από βιωματική καλλιτεχνική δράση, η οποία βασίστηκε στο θέατρο, τη μουσική και τη δημιουργική κίνηση.

Συγκεκριμένα πραγματοποιήθηκαν μέσα σε 10 διαφορετικά σχολεία ισάριθμα καλλιτεχνικά εργαστήρια, όπου συμμετείχαν μέλη με αναπηρία της μουσικοθεατρικής ομάδας και της ομάδας δημιουργικής κίνησης του φορέα.

Κατά τη διάρκεια της χρονιάς τα παραπάνω μέλη με αναπηρία προετοιμάστηκαν με την βοήθεια των υπευθύνων καλλιτεχνών ώστε να ανταποκριθούν με άνεση αυτοπεποίθηση  και φαντασία στις απαιτήσεις καταστάσεων έξω από το γνωστό προστατευμένο τους πλαίσιο. Για κάποιους με μεγαλύτερη εμπειρία σε χορευτικά σχήματα ο νέος αυτός ρόλος ήταν μια πρόκληση για σοβαρή εμπλοκή στην εκπαιδευτική διαδικασία με πολύ θετικά αποτελέσματα.

Η αξιολόγηση εκ μέρους των δασκάλων, οι εντυπώσεις των μαθητών και το γεγονός πως όχι συνεργάστηκαν άψογα με τα μέλη με αναπηρία αλλά και ζητούσαν να επαναληφθεί σύντομα επιβεβαίωσαν την επιτυχία των εργαστηρίων και την επίτευξη των στόχων τους.

Παραθέτουμε μερικά αποσπάσματα από γραπτές περιγραφές μαθητών της Ε’ Δημοτικού:

«…περάσαμε παρά πολύ ωραία με αυτά τα παιδιά, χάρηκα πολύ και διασκέδασα.  Πιστεύω ότι ήταν μία πολύ καλή ιδέα των δασκάλων….»

«…Δεν ήμουνα πολύ ευτυχισμένη όταν έφυγαν  γιατί πέρασα πάρα πολύ ωραία….»

«..πέρασα πολύ ωραία και όταν το συνήθισα το τρακ μου σταμάτησε….»

«δυστυχώς όμως πέρασε η ώρα και έπρεπε να βγούμε για διάλειμμα…»

«ήταν και ένας νεαρός ο Γιάννης όπου έκανε το Σάκη Ρουβά. Καθώς χόρευε έκανε τρεις ρόδες. Ήταν πολύ ωραίο γιατί εγώ δεν ξέρω να κάνω ρόδες και μου φάνηκε φανταστικό!»

Μετά την επιτυχημένη ολοκλήρωση του πιλοτικού προγράμματος, αποφασίσθηκε η διεύρυνσή του εντάσσοντας περισσότερα γενικά σχολεία και περισσότερους φορείς που έχουν αναπτύξει καλλιτεχνικά προγράμματα με άτομα με αναπηρία. Το νέο πρόγραμμα ονομάστηκε «Γνωρίζω Συμμετέχοντας» και υλοποιήθηκε κατά τη σχολική χρονιά 2006 -2007.

Οι 14 καλλιτέχνες – εκπαιδευτές με και χωρίς αναπηρία πραγματοποίησαν 20 εργαστήρια (από 1 έως 3 εργαστήρια ο καθένας) σε 20 σχολεία και πιο συγκεκριμένα 4 εργαστήρια θεάτρου, 4 εργαστήρια εικαστικών, 4 εργαστήρια μουσικής και 8 εργαστήρια δημιουργικής κίνησης. Τα εργαστήρια είχαν δίωρη διάρκεια, έγιναν μέσα στους σχολικούς χώρους δημόσιας ή ιδιωτικής εκπαίδευσης και κάθε φορά συμμετείχε ένα σχολικό τμήμα κυρίως 5ης ή 6ης  Δημοτικού μαζί με τον δάσκαλο του.

Οι υπεύθυνοι των εργαστηρίων ήταν καλλιτέχνες – εκπαιδευτές με ή χωρίς αναπηρία. Κάθε ένας συνοδευόταν από μια ομάδα 5 ή 6 νέων με αναπηρία που είχαν αναπτύξει καλλιτεχνική δράση στον φορέα απ’ όπου προέρχονταν.

Τα εργαστήρια περιέλαβαν σχεδόν όλες τις μορφές τέχνης: θέατρο, μουσική, δημιουργική κίνηση, εικαστικά, πολλές φορές σε συνδυασμό μεταξύ τους  (π.χ. θέατρο και μουσική, μουσική και κίνηση, θέατρο και εικαστικά).

Η καλλιτεχνική δράση λειτούργησε σαν εργαλείο χωρίς να αποβλέπει σε κάποιο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Για να επιτευχθεί ο στόχος της επαφής και της γνωριμίας με τα άτομα με αναπηρία στα συμπεριληπτικά αυτά εργαστήρια δεν υπήρχαν θεατές αλλά όλα τα μέλη με και χωρίς αναπηρία συμμετείχαν ενεργά και από κοινού. Επίσης αντιπροσωπεύτηκαν όλα σχεδόν τα είδη αναπηρίας: νοητική υστέρηση, τύφλωση, κώφωση και κινητική αναπηρία.

Επιλέχθηκαν σχολεία γειτονικά στους φορείς. Η ιδέα ήταν ότι οι μαθητές των σχολείων θα είχαν τη δυνατότητα να γνωρίσουν από μια τελείως διαφορετική σκοπιά ανθρώπους με αναπηρία που έβλεπαν στη γειτονιά και ίσως αντιμετώπιζαν με άγνοια ή φόβο. Επίσης θα υπήρχε η δυνατότητα συνέχισης της συνεργασίας μεταξύ σχολείων και φορέων και στο μέλλον.

Ο φορέας μας μέσω του συντονιστή του προγράμματος είχε συνεχή παρουσία στα εργαστήρια για την εξασφάλιση της ομαλής λειτουργίας και την επίλυση τυχόν πρακτικών προβλημάτων, όπως και την υλικοτεχνική υποστήριξη. Επίσης συνέταξε ειδικά ερωτηματολόγια, σχετικά με την αξιολόγηση του προγράμματος και τις αντιδράσεις των μαθητών που πήραν μέρος.

Σύμφωνα με τα παραπάνω η αποτίμηση του προγράμματος υπήρξε πάρα πολύ θετική. Οι μαθητές ενθουσιάστηκαν με τις καλλιτεχνικές δράσεις και το πιο σημαντικό μέσα από τη δημιουργική διαδικασία ξεπεράστηκε η όποια αρχική αμηχανία και επιτεύχθηκε ο στόχος τόσο της γνωριμίας και της επαφής όσο και της κοινής δράσης των ανθρώπων με και χωρίς αναπηρία.

Ιδιαίτερη εντύπωση μας προκάλεσε ήταν πως ενώ τα παιδιά αντέδρασαν πιο αυθόρμητα, οι ενήλικες είχαν επιφυλάξεις και φόβους που διαψεύστηκαν εκ των υστέρων αποδεικνύοντας τη χρησιμότητα του προγράμματος.

 

Από τα εργαστήρια που πραγματοποιήθηκαν την περίοδο 2006-2007 συγκεντρώθηκε υλικό με σκοπό την δημιουργία ενός βίντεο που θα προέβαλε το πρόγραμμα «Γνωρίζω Συμμετέχοντας» και τα θετικά αποτελέσματά του.

Χωρίζεται σε 4 κεφάλαια ακολουθώντας κατά κάποιον τρόπο τα στάδια της εξοικείωσης και της επαφής όπως συνέβαινε μέσα στα ίδια τα εργαστήρια:
1.Η γνωριμία  2. Το παιχνίδι  3. Η κοινή δράση  4. Ο αποχαιρετισμός.

Το βίντεο διάρκειας 20 λεπτών απευθύνεται σε κάθε πιθανό θεατή και κυρίως σε μαθητές. Θελήσαμε οι μαθητές που θα το παρακολουθήσουν να γνωρίσουν τις δυνατότητες των ανθρώπων με αναπηρίες και να πάρουν ένα θετικό μήνυμα, ενώ οι εκπαιδευτικοί να το χρησιμοποιήσουν σαν εργαλείο για να μιλήσουν στους μαθητές τους για θέματα διαφορετικότητας. Το βίντεο επίσης προβλήθηκε σε Συνέδρια και Ημερίδες και διανεμήθηκε σε σχολεία της περιφέρειας.

Μετά την επιτυχία του προγράμματος στις χαμηλότερες εκπαιδευτικές βαθμίδες εγκρίθηκε η επεκτάσή του στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και πάλι με τη στήριξη της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς.

Στόχος παρέμενε να είναι η ευαισθητοποίηση φοιτητών στο θέμα της αναπηρίας μέσα από κοινή βιωματική καλλιτεχνική δράση, στην οποία δεν υπάρχουν θεατές αλλά όλα τα μέλη με και χωρίς αναπηρία συμμετέχουν ενεργά και από κοινού. Στα εργαστήρια συμμετείχαν έμπειρα μέλη και από τις δύο ομάδες της μουσικοθεατρικής ομάδα και της ομάδας δημιουργικής κίνησης). Τα εργαστήρια κατευθύνονταν από καλλιτέχνες – εκπαιδευτές με ή χωρίς αναπηρία.

Προσεγγίστηκαν παιδαγωγικές και καλλιτεχνικές σχολές του με σκοπό να δοθεί η ευκαιρία σε νέους ανθρώπους, που θα εργαστούν στο χώρο της εκπαίδευσης να γευθούν οι ίδιοι την εμπειρία της δημιουργικής συνύπαρξης με άτομα με αναπηρία με την ελπίδα να μειωθεί η άγνοια και ενδεχόμενη προκατάληψη τους για τη διαφορετικότητα.

Στις 27 Μαρτίου 2009 υλοποιήθηκε εργαστήρι θεάτρου και μουσικής στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών – Υπεύθυνη Καθηγήτρια κ. Χριστίνα Αναγνωστοπούλου

Στις  6 Απριλίου 2009 υλοποιήθηκε εργαστήρι θεάτρου και μουσικής στο Τμήμα Παιδαγωγικών Σπουδών – Υπεύθυνη Καθηγήτρια κ. Β. Πολυχρονοπούλου

Στις 6 Μαΐου 2009 υλοποιήθηκε εργαστήρι μουσικής και κίνησης στη Σχολή Κοινωνικής Εργασίας των ΤΕΙ – Υπεύθυνη Καθηγήτρια κ. Ελένη Κοντογιάννη

Στις 7 Μαΐου υλοποιήθηκε εργαστήρι δημιουργικής κίνησης στη σχολή των ΤΕΦΑΑ – Υπεύθυνη Καθηγήτρια κ. Καλλιόπη Θεοδωράκου

Η ενθουσιώδης συμμετοχή των φοιτητών ήταν πολύ ενθαρρυντική, ενώ οι υπεύθυνοι καλλιτέχνες των εργαστηρίων βρήκαν «πρόσφορο έδαφος» για να εμβαθύνουν τα εργαστήρια και να γίνουν πολύ δημιουργικά. Οι νέοι με αναπηρία που συμμετείχαν ικανοποιήθηκαν από την καλή επικοινωνία και την ανταλλαγή εμπειριών που βίωσαν με συνομηλίκους τους. Όλοι οι καθηγητές των Πανεπιστημιακών Τμημάτων έμειναν ενθουσιασμένοι από τη συνεργασία και μας ζήτησαν να επαναλάβουμε τα εργαστήρια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της θετικής επίδρασης των εργαστηρίων στους φοιτητές είναι ότι υπήρξε μεγάλο ενδιαφέρον από ορισμένους να μάθουν περισσότερα για την αναπηρία αλλά και για τις δράσεις μας, ενώ αρκετοί ήταν αυτοί που ήρθαν σ’ επαφή μαζί μας μετά το εργαστήριο με κάποιους από αυτούς να εντάσσονται τελικά στις ομάδες μας.

 

Προς το τέλος αλλά και μετά την ολοκλήρωση του Γ’ κύκλου του «Γνωρίζω Συμμετέχοντας» συνεχίστηκαν περιστασιακά καλλιτεχνικά εργαστήρια με πρωτοβουλία κάποιων σχολείων όπως και φορέων:

Στις 8 Δεκεμβρίου υλοποιήθηκε εργαστήρι δημιουργικής κίνησης με τον Σύλλογο Ελλήνων Φοιτητών Ψυχολογίας στα πλαίσια προγράμματος ανταλλαγής φοιτητών από την Ολλανδία, τη Σλοβενία και την Ελλάδα στο θέατρο «ΡΟΕΣ».

Επίσης, πραγματοποιήθηκαν καλλιτεχνικά βιωματικά εργαστήρια και εκτός Αθηνών:

Το Σαββατοκύριακο 7 -8 Νοεμβρίου 2009 η μουσικοθεατρική ομάδα της Very Special Arts Hellas φιλοξενήθηκε στην Οικία Καραπάνου στην Αίγινα, όπου πραγματοποίησε δύο εργαστήρια μουσικής και θεάτρου το ένα με την τοπική ερασιτεχνική θεατρική ομάδα και το άλλο με μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Αίγινας.

Στις 3 Μαΐου 2010 η ομάδα δημιουργικής κίνησης της Very Special Arts Hellas προσκλήθηκε από το Γυμνάσιο Ν. Αρτάκης στην Εύβοια για ένα εργαστήρι δημιουργικής κίνησης στα πλαίσια του προγράμματος «Στηρίζομαι στα πόδια μου».

©2021 ART-COM

Επικοινωνία

    Δεν είμαστε διαθέσιμοι αυτή τη στιγμή. Αλλά μπορείτε να μας στείλετε ένα email και θα επικοινωνήσουμε μαζί σας το συντομότερο δυνατόν.

    Μέγεθος γραμμάτων
    Αντίθεση

    Log in with your credentials

    Forgot your details?